GÜNDEM
SosyalGüvenlik Kurumu tarafından, 18.06.2020 tarihli 2020- 20 sayılı İşverenİşlemleri Genelgesi yayınlandı. Söz konusu genelge, İşveren, işyeri, işverenvekili ve tescil işlemleri, Sigorta primine esas kazançlar ve prime tabitutulmayan kazançlar, APHB ve MPHB işlemleri, Primlerin ödenmesi, zamanaşımı veitiraz işlemleri, Mücbir sebep kapsamında ertelemeler, Primler ve idari para cezalarızamanaşımı ve terkin, Ev hizmetleri işlemleri, Diğer hususlar olmak üzere 8farklı kısımdan oluşmaktadır. Bültenlerimiz her bir kısmı ayrı ayrı olmak üzereönemli değişiklikleri kapsayan bir bakış açısı ile sunulacaktır.
TAVANIAŞAN PRİM İADESİ
Primeesas kazanç üst sınırı aşan kazancı bulunan sigortalıların, üst sınırı aşankazançların iadesi hususunda talepte bulunmaları halinde, iade en geç taleptarihini izleyen ayın sonuna kadar yapılacaktır. Aynı ayda birden fazlaişyerinde çalışan ve prime esas kazançlarının toplamı prime esas kazanç üstsınırını (tavanı) asan sigortalılara ilişkin işyerlerinin birden fazla ünitebölgesinde olması halinde iade başvurusu müracaat edilen ünite tarafından yapılacak,muhasebe işlemleri Kurumunun ilgili birimleri arasında yazışma yapılaraksonuçlandırılacaktır.
YILLIKİZİN ÜCRETİ (DİKKAT!)
İşakdinin askıda olduğu bir dönemde fiili çalışması olmayan bir sigortalıyayıllık izin ücretinin ödenmesi halinde yıllık izin ücreti prime esas kazançbildirimi yapılan en son ayın kazancına dahil edilecektir.
Söz konusu düzenlemenin Kanuna aykırı olduğuve genelgenin ilgili hükmünün iptal edilmesi gerektiğini düşünmekteyiz.
ÜCRET DIŞI ÖDEMELER
Topluis sözleşmelerine tabi işyerleri işverenlerince veya kamu idareleri veya yargımercilerince verilen kararlara istinaden, sonradan ödenen ücret dışındakiödemelerin hizmet akdinin mevcut olmadığı veya askıda olduğu bir tarihteödenmesi durumunda bu ödemeler prime esas kazancın tâbi olduğu en son ayınkazancına dahil edilecektir.
YEMEK İSTİSNASI
Sigortalılaraay içinde yemek parası olarak nakit ödeme yapılmaksızın, çalıştıkları işyerinindışında yemek üretimi yapan başka firma veya şahıslar tarafından (örneğin yemekkuponu, yemek kartı, yemek çeki karşılığında) gerek işyerinde, gerekseişyerinin dışında yemek verilmesi halinde, işverenlerce bu firma veya şahıslarafatura karşılığında yemek bedeli olarak ödenen fatura bedelleri prime esaskazanca dahil edilmeyecektir. Ancak hayatın olağan akısına aykırı muvazaalıuygulamaların tespit edilmesi durumunda yemek kuponu, yemek kartı, yemek çekigibi araçlara yüklenen bu tutarlar prime esas kazanca dahil edilecektir.
YOLPARASI-GÖREV YOLLUĞU AYRIMI
İşegelip gitmek amacıyla sigortalıya ödenen yol paraları bu kapsama alınmayacakolup bu ödemelerin tamamı prime esas kazanca dahil edilecektir. Diğer taraftan,sigortalıya yapılan bir ödemenin görev yolluğu mahiyetinde olduğunun belge ilekanıtlanması gerektiğinden, bu durumu ispatlayacak görev yolluğu ile ilgilievrakların işveren tarafından muhafaza edilmesi ve Kurumumuzca istenildiğindeibraz edilmesi gerekmektedir.
KÖTÜNİYET TAZMİNATI PRİME TABİ DEĞİL
İşgüvencesi kapsamında olmayan işçinin sözleşmesi fesih hakkının kötüyekullanılarak sona erdirildiği durumlarda isçiye bildirim süresinin üç katıtutarında tazminat ödenmesi gerekmektedir. Bu durumda da isçinin işyeri ileolan hukuki bağı, is sözleşmesinin feshi ile sona erdiğinden, isçiye ödenenkötü niyet tazminatı prime esas kazanca da dahil edilemeyecektir.
KASATAZMİNATI
Kasatazminatı niteliğinde olan ödemelerin para ve kıymetli evrak veyahut eşyamuhafazası ile görevli bulunan sigortalıya ödenmesi gerektiğinden, bu türsorumluluğu bulunmayan sigortalılara bu nitelikte bir ödemenin yapılmasıhalinde söz konusu ödemeler prime esas kazanca dahil edilecektir.
ALACAKDAVALARI
Alacakdavasına konu olan dönemlerde sigortalı bildirimi yoksa: Mahkeme kararlarında,alacak davasına konu olan dönemlerde sigortalılık bildiriminin bulunmadığınınanlaşılması halinde mahkemede karar verilen alacak tutarları için her hangi birişlem yapılmayacak. Alacak davasına konu olan dönemlerde sigortalı bildirimivarsa: prime esas kazanca tabi olan ücret ve ücret dışı alacaklar yönündenisleme alınacaktır. Alacak davasına konu olan dönemlere ilişkin kazançlarınücret olması halinde Öncelikli olarak mahkeme kararında dönemler belliyse ücretkazançları ilgili aylara mal edilecektir. Ücretin dönemi belli değilsemahkemeden konu hakkında bilgi alınacaktır. Söz konusu ücret alacaklarınındönemleri mahkemeden temin edilmesi halinde ilgili aylara temin edilememesihalinde ise alacak davasına konu olan dönemdeki sigortalılık bildirimi yapılanson ayın, kazancına mal edilecektir. Alacak davasına konu olan dönemlereilişkin kazançların ücret dışı olması halinde: Toplu iş sözleşmelerine tabiişyerleri işverenlerince veya kamu idareleri veya yargı mercilerince verilenkararlara istinaden, sonradan ödenen ücret dışındaki ödemelerin hizmet akdininmevcut olmadığı veya askıda olduğu bir tarihte ödenmesi durumunda, prime esaskazancın tabi olduğu en son ayın kazancına dahil edileceğinden, alacak davasınakonu olan ücret dışı ödemelerin öncelikli olarak hizmet akdi devam ediyorsaödendiği ayın kazancına, hizmet akdi askıdaysa veya devam etmiyorsa prime esaskazancın tabii olduğu en son ayın kazancına mal edilecektir.
ALTIN YARDIMI
Ayniyardımları diğer yardımlardan ayıran bir diğer özellik de isçiye sağlanan birmenfaat olmasına karşılık bordroya dahil olmamasıdır. Altın satın alma aracıolarak da kullanılmaktadır. Bu sebeple altının verildiği ayın son günündekiMerkez Bankası satış fiyatı üzerinden hesaplanacak miktarının sigorta primineesas kazanç tutarına dahil edilmesi gerekmektedir.
İKALE
BozmaSözleşmesi ile kararlaştırılan ikale bedelinin hangi kalemalacakları/tazminatları kapsadığının belirtilmesi ve bu alacaklar/tazminatlarKanunda yer alan istisna tutulan ödemeler arasında yer alıyorsa sigorta primineesas kazanca dahil edilmeyecek, bu istisnalar dışında her ne adla yapılırsayapılsın tüm ödemeler prime esas kazanca dahil edilecektir. Ancak ikalesözleşmesi ile kararlaştırılan ikale bedelinin hangi kalemalacakları/tazminatları kapsadığına yer verilmemesi başka bir deyişle ayrımyapılmaması halinde bu defa ikale bedeli adı altında yapılan tüm ödemelersigorta primine tabi tutulacaktır.
HEDİYEÇEKİ
Alışveriş/hediye çeklerinin ücret ya da ücret niteliğinde kazanç kavramı içindeyer almadıkları dikkate alınarak, işverenlerin sigortalılara vermiş olduklarıalışveriş/hediye çekleri prime esas kazanç kapsamında değerlendirilemeyecektir.
HUZUR HAKKI
Huzur hakkı adı altında yapılanödemelerin prime tabii olup olmadığı hususu sigortalıların statüsüne görebelirlenecek olup huzur hakkı ödenen veya ödenecek yerde 5510 sayılı Kanunun4-1/a maddesi kapsamında hizmet akdine bağlı olarak çalışıyorlarsa, bu kişilereyapılan huzur hakkı ödemeleri sigorta primine tabi tutulacaktır.
