Bedelli Askerlik Faydalanan Kişilerin Kıdem Tazminatı Hakkında

Bedelli Askerlik Faydalanan Kişilerin Kıdem Tazminatı Hakkında

17/02/2020

7146 sayılı Kanun ile 1111 sayılı Askerlik Kanununa geçici madde eklenerek,bedelli askerlik düzenlemesi yapılmıştır.

Söz konusu Kanunda, “Bu madde hükümlerinden yararlananlar temel askerlikeğitimi süresince çalıştıkları iş yeri, kurum ve kuruluşlar tarafından aylıksızveya ücretsiz izinli sayılırlar.” Hükmüne yer verilmiştir.

Söz konusu hüküm doktrinde iki farklı şekilde değerlendirilmiştir.

İlk görüşe göre; söz konusu dönem Kanun ile ücretsiz izni zorunlu kılmış vefeshin önüne geçilmiştir. Dolayısıyla kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde1475 sayılı Kanuna dayanılarak fesih yapılamaz.

İkinci görüş ise; söz konusu hükmün, 1475 sayılı Kanunu değiştirmediği, busebeple çalışanın halen daha kıdem tazminatına hak kazanacak şekildesözleşmesini feshedebileceği olmuştur.

İstanbul BAM 28.HD, 26.12.2019 E. 2019/3156 K. 2019/3356 ve Konya BAM 8.HD,24.01.2020, E. 2019/2257 K. 2020/167 kararlarıyla “7146 sayılı Kanunlagetirilen ücretsiz hakkı ve 1475 sayılı Kanunda düzenlenen kıdem tazminatıhususunda işçinin seçim hakkı vardır” görüşü hakim olmuştur. Maalesefkarara konu olaylar temyiz sınırı altında olduğu için kesinleşmiş ve yüksekmahkeme önüne gitmemiştir. Konuyla ilgili, içtihadı birleştirme kararınınbenzeri uyuşmazlıkların çözümü için kritik olduğu görüşündeyiz. 

Bülten ekimizde karar örneklerine yer verilmiştir .

Karar Örnekleri Doç. Dr. Ercüment Özkaraca’dan alıntılanmıştır. 

MADDE 2- 1111 sayılı Kanunaaşağıdaki geçici madde eklenmiştir. 

“GEÇİCİ MADDE 55- Bu maddenin yürürlüğegirdiği tarihte her ne sebeple olursa olsun henüz fiilî askerlik hizmetinebaşlamamış ve 1 Ocak 1994 tarihinden (bu tarih dâhil) önce doğan 1076 sayılı Kanunile bu Kanuna tabi yükümlüler; istekleri hâlinde, bu maddenin yürürlüğe girdiğitarihten itibaren üç ay içinde askerlik şubelerine veya yurt dışıtemsilciliklerine başvurmaları, 15.000 Türk lirası veya Türkiye CumhuriyetMerkez Bankası döviz satış kuruna göre ödeme tarihindeki karşılığıkadar konvertibl yabancı ülke parasını defaten ödemeleri ve 21 güntemel askerlik eğitimini yerine getirmeleri şartıyla askerlik hizmetini yerinegetirmiş sayılırlar.

Her ne sebeple olursa olsun daha öncebedelli veya dövizli askerlik hizmeti kapsamından çıkarılanlardan yaş şartınıtaşıyanlar, istekleri halinde birinci fıkra hükümlerinden yararlanırlar.

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihtenönce sağlık sebebiyle haklarında verilen askerliğe elverişli olmadıklarına dairkararlardan dolayı askerlik hizmetinden muaf tutulanlar da istekleri hâlindeyaş şartı aranmaksızın ve temel askerlik eğitimine tabi olmaksızın birincifıkra hükümlerinden yararlanırlar.

Bu madde hükümlerinden yararlananlar temelaskerlik eğitimi süresince çalıştıkları iş yeri, kurum ve kuruluşlar tarafındanaylıksız veya ücretsiz izinli sayılırlar.

Bu uygulama kapsamında tahsil edilentutarlar genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere Hazine ve Maliye Bakanlığımerkez muhasebe birimi hesabına yatırılır. Yatırılan bu tutarlar karşılığıSavunma Sanayii Destekleme Fonuna aktarılmak üzere Hazine ve MaliyeBakanlığı bütçesine ödenek eklemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.

Bu madde hükümlerinden yararlananyükümlüler hakkında saklı, yoklama kaçağı ve bakayadan dolayı idari ve adlisoruşturma ve kovuşturma yapılmaz, başlatılmış olanlar sona erdirilir ve busuçlara ilişkin kesinleşmiş idari para cezaları tahsil edilmez.

Bedelin ödenmesi ve uygulamaya ilişkinusul ve esaslar Millî Savunma Bakanlığınca belirlenir.”