TCMB tarafından yayımlanan 1 Ekim 2026 tarihinde “Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğe İlişkin Uygulama Talimatı” yayımlanmıştır.
Bahse konu talimatın öne çıkan hususları aşağıda maddeler halinde belirtilmiştir.
- Kapsam dahilindeki yurt dışı kaynaklı döviz; kıymetli madenlerin ihracından kaynaklananlar hariç olmak üzere firmaların döviz cinsi ihracat gelirlerini, yabancılara yurt içinde sunulan hizmetler karşılığında kazanılan döviz tutarları da dahil olmak üzere yurt dışında yerleşiklerden elde ettikleri döviz kazandırıcı hizmet gelirlerinden yurda getirdikleri dövizler ile serbest bölgede faaliyet gösteren firmaların yalnızca yurt dışına yaptıkları satışlara ilişkin döviz gelirlerini ifade eder.
- Uygulama kapsamında Merkez Bankasına satışı yapılacak döviz cinsleri ABD doları, Euro ve İngiliz sterlinidir. Diğer döviz cinsleri üzerinden yapılan işlemlerde söz konusu döviz tutarları banka tarafından ABD doları, Euro veya İngiliz sterlinine dönüştürülerek Merkez Bankasına satılır.
- Döviz pozisyonu oranı %10’u aşan firmalar döviz dönüşüm desteğinden
- Döviz Pozisyonu Oranı = Hazır Döviz Varlıkları Toplamı / Maks (Net Satış Hasılatı, Aktif Toplamı) formülü ile hesaplanır.
- Hazır döviz varlıkları toplamının hesabında; Kasa + Alınan Çekler + Bankalar – Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri + Diğer Hazır Değerler + Menkul Kıymetler + Ortak, İştirak ve Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar dikkate alınacaktır.
- Döviz pozisyonu bildirim formu SMMM veya YMM tarafından hazırlanmış ve SMMM veya YMM ile firma tarafından onaylanmış olmalıdır.
- Döviz pozisyonu bildirim formunun ekinde, formu onaylayan SMMM veya YMM’nin bağlı bulunduğu meslek odasının çalışanlar listesine kayıtlı olduğunu gösteren “Faaliyet Belgesi” nin bulunması zorunludur.
- Döviz pozisyonu bildirim formu, belge tarihinden itibaren 15 gün süreyle geçerli olup bu süre içinde aynı form kapsamında birden fazla işlem yapılabilir.
- Firmanın limit kullanım dönemi (takvim yılı) içinde yararlanabileceği azami döviz dönüşüm desteği tutarı 100.000.000 (yüz milyon) Türk lirasıdır.
- 1 Ekim 2026 tarihi ile 31 Aralık 2026 (bu tarih dahil) tarih aralığını kapsayan limit kullanım döneminde, firmaların yararlanabileceği azami döviz dönüşüm desteği tutarı 0,25 katsayısı ile çarpılarak uygulanır. Bu dönem özelinde firmaların 1 Ekim 2026 tarihi öncesinde yararlanmış oldukları döviz dönüşüm desteği tutarları bu limit kapsamında dikkate alınmaz.
- Firmaların limit kullanım dönemi içerisinde Merkez Bankasına satabilecekleri toplam döviz tutarının Türk lirası karşılığı, söz konusu döneme ait firma satış limitini aşamaz. Bir limit kullanım döneminde kullanılmayan firma satış limiti, izleyen limit kullanım dönemine devredilmez.
- Firma satış limiti, firma kârlılığı ile 12 aylık işgücü maliyeti verileri esas alınarak Merkez Bankasınca hesaplanır. Firmanın ilgili dönemde zarar etmesi halinde, katma değer tutarı hesaplamasında sadece işgücü maliyeti esas alınır.
- Firma kârlılığının belirlenmesinde, firmalarca Gelir İdaresi Başkanlığına beyan edilen faaliyet kârı tutarı esas alınır. İşgücü maliyeti, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına ibraz edilen ve firmaların sigorta primi hesaplamalarına esas teşkil eden maaş/ücret ödemeleri ile çalışanlar adına ödenen sosyal güvenlik primi tutarları toplamından oluşur.
- Firma satış limiti, Merkez Bankasınca yılda iki kere güncellenir. Güncellemelerin Ocak ve Temmuz ayları içerisinde yapılması esastır.
- Uygulamanın yürürlük tarihi olan 1 Ekim 2026 itibarıyla hesaplanacak firma satış limiti, 1 Ekim 2026 tarihi ile 31 Aralık 2026 (bu tarih dahil) tarih aralığını kapsayan limit kullanım döneminde, yalnızca bu döneme mahsus olmak üzere 0,25 katsayısı ile çarpılarak uygulanır. Bu dönem özelinde firmaların 1 Ekim 2026 tarihi öncesinde satmış oldukları döviz tutarları kalan firma satış limiti hesaplamasında dikkate alınmaz.
- İhracat bedelinin firma hesabına geldiği tarih ile döviz dönüşüm desteğinden yararlanma talebinde bulunulan tarih arasındaki zaman diliminde, firmanın hesap bakiyesinin gelen ihracat bedelinin altına düşmediğine ve bakiyenin ihracat bedeli olmayan dövizler ile müsait hale getirilmediğine ilişkin tespit aracı bankaca yapılır.
- Aracı bankalar, firmalara ödenen döviz dönüşüm desteği tutarının azami %1’i oranında komisyonu firmalardan tahsil edebilir.
- Firmaların döviz dönüşüm desteğinden (100.000 TL’yi aşan) usulsüz, amaca aykırı veya gerçeğe aykırı bilgi ve belge sunularak faydalandığının tespiti halinde; ödenen döviz dönüşüm desteği tutarları, tespit tarihinde Merkez Bankası tarafından saat 11.00’de ilan edilen döviz alış kuru ile döviz dönüşüm desteği ödemesinde kullanılan dönüşüm kurundan yüksek olanla çarpılır. Çarpım sonucu elde edilen tutara, döviz satış tarihinden tespitin yapıldığı tarihe kadar geçen süre için tespit tarihinde geçerli olan Merkez Bankasının ilan ettiği en yüksek gecelik borç verme faiz oranı üzerinden hesaplanacak faiz ile doğacak Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi tutarları eklenerek elde edilecek toplam tutar, aracı bankalarca firmalardan tahsil edilip Merkez Bankasına aktarılır. Faizlerin hesaplanmasında bir yıl 365 gün olarak esas alınır. Tespit yapılan firmaların döviz dönüşüm desteği talepleri ile Merkez Bankası kaynaklı kredi başvuruları ve kullanım talepleri, tespit tarihinden itibaren kabul edilmez. Söz konusu firmaların, belirtilen referans mevzuat uyarınca hesaplanan tutarın firma tarafından aracı bankaya ödendiği tarihten itibaren döviz dönüşüm desteği talepleri ile Merkez Bankası kaynaklı kredi başvuruları ve kullanım talepleri, ilk tespitte 1 yıl, sonraki tespitlerde 3 yıl boyunca kabul edilmez. Bu durumda ilgili kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulmasına Merkez Bankasınca karar verilir.
- Hesaplanan tutarın ilgili firmaca ödenmesine kadar geçen süre boyunca,
- a) İlgili firmanın kontrol ettiği firmaların,
- b) İlgili firmayı kontrol eden firmaların,
- c) İlgili firmayı kontrol eden gerçek ve tüzel kişilerin kontrol ettiği firmaların döviz dönüşüm desteği talepleri ile Merkez Bankası kaynaklı kredi başvuruları ve kullanım talepleri kabul edilmez.
Söz konusu talimatını indirmek için tıklayınız.
Saygılarımızla,
CONSULTA Vergi
(*) Sirkülerlerimizde yapılan açıklamalar yalnızca bilgilendirme amaçlı olup, kesin işlem tesis etmeden önce uzmanlarımızdan görüş ve yönlendirme alınmasını önemle tavsiye ederiz. Bu sirkülerlerin amacı tek başına uygulamalara yön vermek olmayıp; mükelleflerimizin risk, fırsat ve değişiklikler hakkında güncel bilgi sahibi olmalarını sağlamaktır. Yegâne kaynak olarak sirkülerlerimizdeki açıklamaların kullanılması halinde doğabilecek olası zararlardan CONSULTA sorumlu olmayacaktır.
